Ladies and Gentlemen, Minister of Finance members of the Board of Directors, presidents and representatives of financial institutions, the business community and the trade unions, management and policy advisors of the Bank, I welcome you on this meeting in the new year.

As meanwhile has become a tradition, we will review the international and national developments in 1998. After all, due to the strongly open character of the economy and the one-sided production structure, Suriname is substantially influenced by international developments in mainly the economic and financial field. Thereafter, the financial and economic prospects for Suriname in 1999 will be brought up for discussion.

The international economic and financial developments in 1998, were mainly dominated by the effects of the East-Asian financial crisis on the world economy and the approach thereof in order to timely roll off the danger of future economic crises. Although the precursor of the East-Asian financial crisis, namely the currency crisis in Thailand in the middle of 1997, was initially the result of external imbalances, it turns out that said financial crisis cannot be explained by a policy that is monetarily too broad and budgetarily too expansive on the part of the national governments, but rather by grave shortcomings as to the supervision on the national financial institutions.

Due to the globalization of financial markets, countries have become increasingly vulnerable to changes with respect to the trust of investors. Expectations of investors may be influenced by arbitrary events and may as a rule assume a character that effectuates itself, with all its consequences for the world economy.

The East-Asian financial crisis has adversely affected the real growth of the world economy with consequently a decrease from 4.1% in 1997 to an estimated 2.0% in 1998. The decrease took place in developed countries, the developing countries as well as in the socalled emerging markets. The negative spill-over effects of the East-Asian financial crisis were expressed in among others the declines at the international stock markets, the deterioration of the already decreasing prices at the international commodity markets and the pressure on various national monetary units.

The prospect for this year, however, is a marginal growth of the world economy of 2.5%, which is based on the progress of some East-Asian countries in retrieving the trust of investors and stabilizing the macro-economic crisis in these countries. Said progress is deemed very fragile, though, as much depends on a successful implementation of the economic incentive package in Japan and the restructuring of the Japanese Banking Business.

The International Monetary Fund (IMF), as supervisor of the international monetary system, usually takes the lead in crisis situations. The IMF has not been able, however, to prevent the financial crisis of East-Asia from spreading to countries outside the region. The enormous growth of the international capital markets demand another approach and has necessitated the IMF to expand its scope by performing some amendments in the articles of association in order to adequately perform its role as supervisor.

By means of among others freedom of capital movements, expansion of the supervision on the flows of capital, enhancing a sound banking business and strengthening the supervision on member countries, the IMF endeavours to expand its mandate. The spill-over effects of the East-Asian financial crisis to among others Russia and recently Brazil and possibly even Argentine, have, however, created a negative attitude with respect to capital liberalization, with consequently the acceptance of the amendment with regard to freedom of capital movements not being feasible within short. Malaysia has even introduced capital controls, for fear of further deterioration of the economy, while the dread increases that other countries will choose this option as well.

The IMF emphasizes that the proposed expansion of the mandate does not mean at all that all capital controls in the member states are rescinded, to take effect at once. The IMF, however, aims at the member states clearly endorsing the free capital transactions. The lifting of controls on capital transactions will become a permanent part of the IMF policy, with some conditions first being met, though, including improvement of the economic and financial legislation, the strengthening of the supervisory duties of the government and the enhancement of competition and transparency within the national economy. The incentive to liberalize international capital transactions by the IMF, is of course no aim in itself, but should be placed in the light of a more efficient allocation of the world savings in order to finance the world economy.

In our region, the effects of the East-Asian crisis were most strongly felt at the financial markets of our southern neighbour Brazil. Due to the integration of financial markets, as a result thereof the stock markets in the United States of America and to a lesser extent those of Europe, were affected as well. The crisis in Brazil is the result of triggered expectations of the market participants that the government would not be able to successfully implement its economic plans. This resulted in a substantial capital flight in the process of which the monetary reserves declined by more than 50%, with as a final result a down-grading by the international rating agencies. The fact that Argentine was also not spared the financial problems, is evident from the very far-reaching proposal of the central bank of Argentine to have the peso replaced by the US dollar as legal instrument of payment. After all, such a proposal implies that the monetary policy of Argentine could become entirely dependent on the monetary policy of the United States.

Suriname was not spared the direct consequences of the international crisis. The fluctuations in the US$, Yen and NRG have influenced the Surinamese currency market.

We gravely suffered from the decline of international prices by more than 25%, of almost all our export products.

The tendency for investments and financial cooperation has come under pressure and so has foreign credit space for importers and entrepreneurs in this country.

Ladies and Gentlemen:

The past year was, as far as the policy of the Bank is concerned, characterized by the continuation of the preparatory activities to modernize and internationalize the financial sector by means of reform -and reorganization programmes in order to create an important condition for sustainable production -and export increase.

The draft of the financial-economic legislation, e.g., has already been forwarded to the Government to be examined and decided upon, the preparations to reorganize the state banks are in full swing and the participation of foreign banks in order to establish sound competitive ratios within the domestic financial sector, has been further examined.

We are deliberating with the banking business as to the new financial legislation and we have meanwhile completed consultations with the insurance business as to a law on the insurance business.

Another - less positive - development is the expansion of liquidity in circulation, which was mainly created by the substantial increases, far above the inflation, of the salaries of civil servants in '97 and '98. Because of the fact that the revenues fell short of expectations due to the international developments, liquidity deficits were financed by the banking business. In addition the banking sector caused a net money-creation by the money creating effect of certain innovative financial products, in the process of which credit ceilings were in fact expanded without the necessary increase of national savings. The financing of productive and social infrastructure, particularly the bridges and public housing and production funds, also had an expansive effect due to the partial financing of housing and export production by foreign financing. These developments and speculative assaults on the Surinamese guilder increased the pressure on the exchange rate with consequently a depreciation of the monetary unit and inflationary repercussions within the economy. The Central Bank of Suriname has instantly capitalized on this situation by entering into consultation with the Government in order to come to synchronization of the government revenues and -expenditures and the issue of further directives to banks as to foreign exchange transactions and the granting of credits.

The year 1998 was closed by an average inflation percentage of 18.9%. On an earlier occasion we already indicated that the Bank estimated 19% in this respect, partly on the basis of the introduction of the sales tax, which has currently been verified by the publication of the ABS (General Statistical Office). The fact that this figure is higher than the two preceding years is, as has been stated, connected with the development of the exchange rate during the past year, the expansive credit policy of the banking business, the expansive wage policy of particularly the government and the growth of the economy as a result of public and private investments. The introduction of sales tax has relevantly contributed to the increased inflation. Despite the earlier mentioned net national money-creation, the national liquidity quota is around the objective norm of 25%, from which may be concluded that the redundant liquidities are almost instantly absorbed by price increases and through an induced rise of the national demand drained abroad via imports. In this process considerable pressure was exercised on the monetary reserve and the exchange rate.

In order to control the money-supply and with that stabilize the exchange rate effectively, in addition to the coordination between the monetary authorities and modified directives to the banks, other measures need to be taken as well. The monetary tools of the Bank should be expanded. Within this framework, in 1998 the necessary preparations were made to be able to pursue an open market and cash reserve policy within short, in order to sterilize, or prevent, the undesired increase of liquid means. As a consequence of the resulting declined import demand, the Bank will then be able to decrease the intensity of currency-interventions. With this aim in mind, an actual market conformable exchange rate regime was recently established, with a free floating rate within a band width of + and - 3%, a socalled managed float, which should be able to set off the strongly politicized and speculative currency movements.

Although the Bank is not able to directly influence the level of interest rates, the high interest rate still gives reason for concern because of the contra-productive character thereof. The Bank is aware, however, that an interest rate that is too low in a situation of inflationary developments, the tendency to save SRG currency strongly diminishes, with consequently a decline of national savings and capital flight. A middle course is necessary, though, on the one hand to stimulate savings and on the other hand to discourage capital flight.

Improvements were made with regard to bringing the gold production within the formal sector. In 1998, the Bank bought 6,115 kg of gold, representing a value of US $ 60 million, which constitutes a rise of more than 2,400 kg or 66% compared to 1997. When we take into consideration that the production of the informal gold mining amounts to an estimated 24,000 kg, we may assume that a significant part of the extracted gold is still smuggled to other countries. With the establishment of the Gold Regulation Commission, a commencement was made of mapping the informal gold mining activities. In 1998 the gold price dropped to US $ 270 per troy ounce, which adversely influenced the value of the gold reserves and the revenues from gold companies. It does not seem likely that the gold price will exceed US $300 per troy ounce within short, which hampers priming large scale gold production.

The contribution of the bauxite sector to the monetary reserve is in 1998 estimated at US $ 95 million, which implies a decline of about US $ 7 million. This decline is mainly due to the unfavourable international market situation, with on the one hand the demand for aluminium having decreased because of among others the crisis in East-Asia, and on the other hand the supply of aluminium at the world market having increased. As a result, the international aluminium and alumina prices dropped respectively by 24% and 18%. The bauxite companies also invested less in our country during the past year. As a result of aforementioned factors, the contribution of the bauxite sector to the government revenues has also decreased. The fact that the production of alumina rose from 1,6 million mt in 1997 to the level of about 1,8 million mt in 1998, was very positive, though. The production increase of petroleum of 10,500 barrels a day, to 12,000 barrels was positive as well.

A setback was the fact that due to resistance and lack of understanding, the participation of foreign investors in the Tambaredjo field has been held over so that the accelerated production increase and thus an increase of state revenues, could not be accomplished. The world market prices for petroleum, on the other hand, -which in 1997 amounted to an average of US$ 14,50 - dropped in 1998 to US $9,00 per barrel, which decline was set off by the increase in the production.

The development in the rice sector was far from rosy last year as a consequence of a complex of problems of a very diverse nature. The fact that the recent agreement was entered into by the various parties, authorities and institutions in the rice sector, implies a concrete step towards making an important export sector viable again.

The banana sector is characterized by renewals to the company emplacement of Surland in Jarikaba, particularly the cableway and the packaging sheds. The irrigation system is adjusted as well, in order to be able to handle the strong competition with the socalled "dollar bananas". After modernizing Jarikaba, the banana cultivation in Nickerie will also be dealt with in order to effectively oppose the international competition.

With respect to the shrimp sector, it may be mentioned that SAIL has developed an investment plan which is intended for the "sea bob" peeling project, the replacement of the cold-storage room, the replacement of the fleet and the maintenance of the infrastructure. With regard to the shrimps and aqua culture in general, it may be stated that the perspectives look promising so that within short we may expect increased export revenues from this sector.

In addition to the positively stabilizing liquidity quota, the real growth of the GDP was 4%. This is a positive development despite the negative developments of the international market prices for our export and the grave problems in the rice sector. The increased investments in the various sectors, including the new sectors such as aqua culture, are promising.

Ladies and Gentlemen:

If we currently cast a glance at 1999, I may present you the following intentions and expectations.

The most important challenge of the Bank in the new year, is developing more efficient and more effective means to tackle the exchange rate -and the inflation problem. One condition, however, is an absolute balance on the state budget particularly the common service and absolute granting of credit by the banking business. Financing of productive capital expenditure by the government will only be possible on the basis of money owing to development cooperation and neutral national and foreign long-term financing. A more effective approach thus implies an intensive cooperation between the Bank and the Government, in consideration of an efficient coordination of the budgetary and monetary policy, as well as a strict financial supervision on the compliance of the supplementary directives with regard to currency transactions and the granting of credit by the banking business. It will be examined to introduce qualitative and quantitative credit restrictions, where possible.

In order to implement a more effective coordination between the budgetary and monetary policy, the Bank has decided to design a financial programme together with the Ministry of Finance, which provides in a framework in which the intentions of the policy may be formulated, quantified, coordinated and evaluated in order to accomplish the final goals of economic government policy, such as economic growth, optimal employment, low inflation and a balanced balance of payment. This financial programme will make it possible to adjust the intended policy goals timely and interimly, depending on the circumstances that occur.

In order to increase the efficiency of its policy, the Bank will introduce additional monetary tools, particularly open market policy and cash reserve requirements. In February the first phase of cash reserve requirements will be commenced with. This will enable a more efficient liquidity management than with the traditional tool used of credit limiting. Although this tool has proved its usefulness during the past decades, the time has come to introduce more market conformable and more flexible tools, in consideration of the quick developments in the financial sector. The new monetary tools require a proper preparation before being implemented, though. The domestic money and capital market will have to be developed, e.g. and procedures will have to be introduced with regard to the functioning of the supervision on the market.

In this respect it is inevitable to hire expertise from abroad to assist the Bank in this matter. Such will happen within the scope of the Financial Sector Reform Programme which will officially commence this year and will take an estimated two years. This programme aims at establishing an efficient, modern and competitive financial sector in our country and also to increase the credit potential of the banking business. For this purpose, the state banks will among others be privatized and merged. The local banking business is currently not able to finance big investments. Through the adjustment and renewal of the financial -economic legislation, the capacity of the Bank to effectively supervise the financial sector is substantially enhanced. The Trade and Agrarian Reform Programme which is also financed by the IDB, has meanwhile been approved and parts of it have already been implemented. Within this scope, among others the deregulation of the license system with respect to the international commercial traffic has already been prepared.

It goes without saying that aforesaid measures should not be considered on themselves, but eventually serve to enhance the economic activity in our country. It is therefore anticipated that the growth rate of the economy in 1999, through this and through measures to be further established, will be higher than the real growth of 4% of 1998. The expectations are a real growth of at least 4%, mounting to 6% in 1999.

Expectations are that the inflation for 1999 will be at a similar level as in 1998, due to the once-only cost inflation by the introduction of the market conformable exchange rate on January 1, last. This measure is necessary in order to acquire balance in the current climate of the balance of payment. After all, it can never be the intention that the Bank keeps using foreign currency on a large scale for continuous foreign currency intervention, as otherwise we would cooperate with artificially maintaining a structurally overestimated exchange rate. The establishment of the market conformable rate should therefore be considered as the formalization of an already existing situation at the free foreign currency market. The rate will primarily have to reflect real supply and demand proportions, which implies that speculative and politically expedient influences which come from the black market in foreign currency, have to be kept outside the rate formation. The band width of 3% allowed to the banks and cambios as maximal derogation of the target rate published by the Bank, should therefore be assessed against this background. We should, however not only learn from our own developments, but also from developments in countries that are close to us. The target rates are, as is known, calculated as weighted average of the buying and selling rates of the cambios and the banks per kind of currency as these are reported to the Bank on the day preceding the publication of the target rate. With a controllable floating of the exchange rate through a "managed float", the authorities aim at having the rate float in an environment whereby speculative movements are countered as far as possible. The measures that were recently taken therefore sorted the desired effect in the form of a decline of the black market rates as a result of the increased foreign currency trading within the formal circuit.

It is in the interest of us all and of the economic developments, to organize in order to maintain what has already been liberalized and to continue with liberalization to establish a sound competition and cost proportions with similar positions for all entrepreneurs and citizens.

On January 15, last, the bridge over the Suriname river was formally commenced with, while the bridge over the Coppename river will be completed in the course of this year. These bridges will mean an incentive for economic activity and will also result in a drop of costs. Although the construction of the bridges, as part of a substantial programme for the infrastructure, currently exercises an enormous pressure on the budget, and demands a sacrifice during the construction period, expectations are that already in the coming years there will be an accelerated growth of both the economy and employment. It is positive that this investment programme, due to the financing thereof from own budgetary funds, does not draw on future generations.

In 1999, important contracts will be entered into between the government, State Oil and foreign investors in the development of new petroleum areas both on-shore and off-shore. This development will result in an accelerated growth of the petroleum production on the short term, - in any case as far as on-shore drillings are concerned -, which will imply a relevant strengthening of the economic basis. We hope, in the national interest, that the negotiations will develop smoothly.

The installation of the Socio-Economic Board (SER) will soon be a fact. This forum will lay the basis for a balanced interplay between the Government, the Business Community and the Trade Unions, in order to reach consensus over national problems with respect to the economic policy, the price policy and the wage policy. Disturbances in the result of the macro-economic policy may then be restricted to a minimum, which may be very important to reduce the inflation expectation and through this the level of the interest rate. Burning issues are the wage -and price development. Given the current situation, the wage development should not exceed the realized inflation if we want to accomplish a stable macro-economic development. The price developments give reason for concern, as in many cases the rises are speculative and by far exceed the increased costs. This unreasonable and anti-social pushing up of prices will have to be dealt with in broad social respect.

Assuming that all participating parties will ever take the national interest into consideration, we may rely on the fact that the SER will develop into an effective instrument in order to realize sustainable economic growth and development.

Ladies and Gentlemen:

To conclude, I express the hope that through joint effort, we will be able to accomplish the goals set. I wish you a very prosperous 1999.

Thank you.
 
 

Dames en heren, Minister van Financien leden van de Raad van Commissarissen, directies en vertegenwoordigers van financiële instellingen, bedrijfsleven en vakbeweging, directie en naaste medewerkers van de Bank, ik heet u allen van harte welkom op deze ontmoeting in het nieuwe jaar.

Zoals inmiddels gebruikelijk, zullen wij de internationale en nationale ontwikkelingen in 1998 de revue doen passeren. Immers, Suriname wordt vanwege het sterk open karakter van de economie en eenzijdige productiestructuur sterk beïnvloed door internationale ontwikkelingen op voornamelijk economisch en financieel gebied. Vervolgens zullen de vooruitzichten voor Suriname in 1999 op economisch en financieel gebied aan de orde worden gesteld.
 
 

De internationale economische en financiële ontwikkelingen in 1998 werden voornamelijk beheerst door de effecten van de Oost-Aziatische financiële crisis op de wereldeconomie en de aanpak daarvan teneinde het gevaar van toekomstige financiële crises tijdig af te wentelen. Hoewel de voorbode van de Oost-Aziatische financiële crisis, namelijk de valutacrisis in Thailand medio 1997, in eerste instantie het gevolg was van externe onevenwichtigheden, blijkt dat deze financiële crisis niet is te verklaren door een te ruim monetair en een te expansief budgettair beleid zijdens de nationale overheden, maar veeleer door ernstige tekortkomingen in het toezicht op de nationale financiële instellingen.

Door de globalisatie van financiële markten zijn landen in toenemende mate kwetsbaar voor veranderingen in het vertrouwen van investeerders en beleggers. Verwachtingen van investeerders en beleggers kunnen door willekeurige gebeurtenissen worden beïnvloed en kunnen veelal een zichzelf vervullend karakter aannemen met alle gevolgen van dien voor de wereldeconomie.

De Oost-Aziatische financiële crisis heeft de reële groei van de wereldeconomie negatief beïnvloed, als gevolg waarvan deze daalde van 4.1% in 1997 naar een geschatte 2.0% in 1998. De daling heeft zich voltrokken in de ontwikkelde landen, de ontwikkelingslanden alsook in de zgn. emerging markets. De negatieve "spill-over" effecten van de Oost-Aziatische financiële crisis kwamen tot uitdrukking in onder andere de dalingen op de internationale aandelenmarkten, de verslechtering van de reeds dalende prijzen op de internationale goederenmarkten en de druk op diverse nationale munteenheden.

Het vooruitzicht voor dit jaar is evenwel een marginale groei van de wereldeconomie met 2.5%, die gebaseerd is op de vooruitgang van enkele Oost-Aziatische landen in het herwinnen van vertrouwen van investeerders en het stabiliseren van het macro-economisch klimaat in deze landen. Deze vooruitgang wordt evenwel zeer fragiel geacht, daar veel afhangt van een succesvolle implementatie van het economisch stimuleringspakket in Japan en de herstructurering van het Japanse bankwezen.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) neemt doorgaans, als toezichthouder van het internationaal monetair systeem, het voortouw in crisissituaties. Echter heeft het IMF niet kunnen voorkomen dat de financiële crisis in Oost-Azië eveneens oversloeg naar landen buiten de regio. De enorme groei van de internationale kapitaalmarkten vereisen een andere aanpak en heeft het IMF genoodzaakt zijn werkterrein uit te breiden door enige amenderingen te plegen in de statuten teneinde de rol van toezichthouder adequaat te kunnen vervullen.

Middels onder andere vrijmaking van het kapitaalverkeer, uitbreiding van het toezicht op kapitaalstromen, bevordering van een gezond bankwezen en versterking van de surveillance over lidlanden tracht het IMF zijn mandaat uit te breiden. Echter hebben de "spill-over" effecten van de Oost-Aziatische financiële crisis naar onder andere Rusland en recentelijk Brazilië en mogelijk zelfs ook Argentinië een negatieve stemming met betrekking tot kapitaalliberalisatie gecreëerd, die de aanvaarding van het amendement betreffende vrijmaking van het kapitaalverkeer op korte termijn niet haalbaar maakt. Maleisië is zelfs overgegaan tot kapitaalcontroles uit vrees voor verdere verslechtering van de economie, terwijl de angst toeneemt dat ook andere landen voor deze optie zullen kiezen.

Het IMF benadrukt echter dat de voorgestelde uitbreiding van het mandaat geenszins betekent dat alle kapitaalcontroles in de lidstaten met onmiddellijke ingang worden afgeschaft. Het IMF streeft er evenwel naar dat de lidstaten het vrij kapitaalverkeer duidelijk onderschrijven. De opheffing van controle's op het kapitaalverkeer zal een vast onderdeel worden van het IMF-beleid, waarbij echter wel eerst zal moeten zijn voldaan aan enkele voorwaarden, waaronder de verbetering van de economische en financiële wetgeving, de versterking van de toezichthoudende taken van de overheid en de bevordering van concurrentie en transparantie binnen de nationale economie. De stimulans tot liberalisering van het internationale kapitaalverkeer door het IMF is uiteraard geen doel op zich maar moet worden geplaatst in het licht van een efficiëntere allocatie van de wereldbesparingen ter financiering van de groei van de wereldeconomie.

In onze regio zijn de effecten van de Oost-aziatische crisis het sterkst voelbaar geworden op de financiële markten van onze zuiderbuur Brazilië. Vanwege de integratie van financiële markten werden als gevolg hiervan ook de effectenbeurzen in de Verenigde Staten van Amerika en in mindere mate die van Europa getroffen. De crisis in Brazilië is het gevolg van politiek opportunisme waardoor het geloof bij de marktparticipanten dat de regering haar bezuinigingsplannen succesvol zou kunnen doorvoeren werd ondermijnd. Dit resulteerde in een aanzienlijke kapitaalvlucht waarbij de monetaire reserves met meer dan 50% verminderden met als uiteindelijk gevolg een down-grading door de internationale rating agencies. Dat ook Argentinië niet bespaard is gebleven van de financiële problemen getuigt wel het zeer verregaande voorstel van de centrale bank van Argentinië om de peso te doen vervangen door de US-dollar als wettig betaalmiddel. Een dergelijke voorstel impliceert immers dat het monetair beleid van Argentinië volledig afhankelijk wordt gemaakt van dat van de Verenigde Staten.

Voor de direkte gevolgen van de internationale crisis is Suriname niet bespaard gebleven.

De fluctuaties in de US$, Yen en NRG hebben hun invloed gehad op de Surinaamse valutamarkt.

Wij hebben ernstig te lijden gehad van daling van internationale prijzen van vrijwel al onze exportproducten met ruim 25%.

De neiging tot investeringen en financiële samenwerking is onder druk komen te staan alsmede buitenlandse crediet ruimte voor importeurs en ondernemers alhier.

Dames en heren:

Het afgelopen jaar werd, voor wat betreft het beleid van de Bank, gekenmerkt door de voortzetting van de voorbereidingswerkzaamheden ter modernisering en internationalisering van de financiële sector middels hervormings- en saneringsprogramma’s teneinde een belangrijke voorwaarde te scheppen voor duurzame productieverhoging en exportvergroting. Zo zijn bijvoorbeeld het concept van de financieel-economische wetgeving ter bestudering en besluitvorming reeds doorgestuurd aan de Regering, de voorbereidingen ter sanering van de staatsbanken in volle gang en de participatie van buitenlandse banken teneinde gezonde concurrentieverhoudingen tot stand te brengen in de binnenlandse financiële sector nader bestudeerd.

Met het bankwezen zijn wij in overleg omtrent de nieuwe financiële wetgeving en overleg met de verzekeringssector inzake een wet op het verzekeringswezen is inmiddels afgerond.

Een andere - minder positieve - ontwikkeling is de expansie van de in omloop zijnde liquiditeiten met voornaamste oorzaak de substantiële verhogingen ver boven de inflatie van ambtenaren salarissen in '97 en '98. Door het achterblijven van verwachte inkomsten als gevolg van de internationale ontwikkelingen werden liquiditeitstekorten gefinancierd door het bankwezen. Daarnaast heeft er zijdens het bankwezen netto geldcreatie plaatsgehad door de geldscheppende werking van bepaalde innovatieve financiële producten, waarbij feiteljk kredietplafonds werden verruimd zonder de noodzakelijke toename van binnenlandse besparingen. De financiering van productieve en sociale infrastructuur, met name de bruggen en volkswoningbouw en produktiefondsen, hadden eveneens een expansief effect vanwege de gedeeltelijke financiering van woningbouw en exportproductie met buitenlandse financiering. Deze ontwikkelingen en speculatieve aanvallen op de Surinaamse gulden hebben de druk op de wisselkoers verhoogd met als gevolg een depreciatie van de munteenheid en inflatoire repercussies in de economie. De Centrale Bank van Suriname heeft direct op deze situatie ingespeeld door in overleg te treden met de Regering teneinde tot synchronisatie van de overheidsontvangsten en –uitgaven te geraken en door de uitvaardiging van nadere richtlijnen aan banken betreffende het deviezenverkeer en de kredietverlening.

Het jaar 1998 is afgesloten met een gemiddeld inflatiepercentage van 18.9%. Bij een eerdere gelegenheid gaven wij reeds aan dat de schatting van de Bank ter zake 19% bedroeg, mede op grond van de invoering van de omzetbelasting, wat thans met de publicatie van het jaarinflatiecijfer door het ABS is bewaarheid. Het feit dat dit cijfer hoger ligt dan de afgelopen twee jaren hangt zoals gesteld samen met de koersontwikkeling in het afgelopen jaar, de expansieve kredietpolitiek van het bankwezen, de expansieve loonpolitiek van met name de overheid en de groei van de economie als gevolg van overheids- en particuliere investeringen. Ook de invoering van de omzetbelasting heeft in belangrijke mate bijgedragen tot de toegenomen inflatie. Ondanks de eerder aangehaalde netto binnenlandse geldcreatie bevindt de nationale liquiditeitsquote zich namelijk rond de doelstellingsnorm van 25%, waaruit kan worden afgeleid dat de overtollige liquiditeiten vrijwel meteen zijn geabsorbeerd door prijsstijgingen via een geïnduceerde vergroting van de binnenlandse vraag zijn afgevloeid naar het buitenland via importen. In dit proces werd echter aanzienlijke druk uitgeoefend op de monetaire reserve en de wisselkoers.

Teneinde de gelhoeveelheid te beheersen, en daarmee de wisselkoers effectief te stabiliseren, dienen naast de coördinatie tussen de monetaire autoriteiten en gewijzigde richtlijnen naar de banken toe ook andere maatregelen getroffen te worden. Zo zal ook het monetair instrumentarium van de Bank moeten worden uitgebreid. In dit kader zijn in 1998 de nodige voorbereidingen getroffen om op korte termijn openmarkt- en kasreservepolitiek te kunnen voeren teneinde de ongewenste toename van de liquiditeiten te steriliseren dan wel te voorkomen. De Bank kan dan als gevolg van de hieruit voortvloeiende verminderde importvraag tevens de intensiteit van valuta-interventies verminderen. Met dit doel voor ogen is onlangs reeds overgegaan tot de instelling van een daadwerkelijk marktconforme wisselkoersregime, met een vrij zwevende koers binnen een bandbreedte van + en - 3%, een zgn. managed float, welke de sterk gepolitiseerde en speculatieve valuta bewegingen moet kunnen opvangen.

Hoewel de Bank het rentepeil niet rechtstreeks kan beïnvloeden, baart de hoge rentevoet haar nog steeds zorgen vanwege het contra-productief karakter hiervan. Echter is zij van bewust dat een te lage rentevoet in een situatie van inflatoire ontwikkelingen de spaarneiging in SRG valuta vermindert met als gevolg daling van de binnenlandse besparingen en kapitaalvlucht. Evenwel is een middenweg noodzakelijk om enerzijds besparingen te stimuleren en anderzijds kapitaalvlucht te ontmoedigen.

Bij het brengen van de goudproduktie binnen de formele sector zijn vorderingen geboekt.

De Bank heeft in 1998 6.115 kg goud opgekocht, een waarde vertegenwoordigend van US$ 60 miljoen, wat een stijging vertegenwoordigt van ruim 2.400 kg oftewel 66% ten opzichte van 1997. Wanneer echter ervan wordt uitgegaan dat de productie uit de informele goudwinning naar schatting 24.000 kg bedraagt, dan mag worden aangenomen dat een significant deel van het gewonnen goud nog steeds naar het buitenland wordt gesmokkeld. Met de instelling van de Commissie Goudordening is een aanvang gemaakt met het in kaart brengen van de informele goudwinningsactiviteiten. In 1998 is de goudprijs gedaald tot US$ 270 per troy ounce, welke de waarde van de goudreserves en de opbrengsten uit goudbedrijven neerwaarts heeft beïnvloed. Het lijkt niet waarschijnlijk dat de goudprijs op korte termijn boven US$ 300 per troy ounce zal uitstijgen, hetgeen het opgang komen van de grootschalige goudproduktie belemmert.

De bijdrage van de bauxietsector tot de monetaire reserve wordt in 1998 geschat op US$ 95 miljoen, welke een daling is van ongeveer US$ 7 miljoen. Deze daling is voornamelijk te wijten aan de ongunstige internationale marktsituatie, waarbij enerzijds de vraag naar aluminium is afgenomen vanwege onder andere de crisis in Oost-Azië en anderzijds het aanbod van aluminium op de wereldmarkt is toegenomen. De internationale aluminium- en aluinaardeprijs daalden hierdoor met respectievelijk 24% en 18%. Ook hebben de bauxietmaatschappijen het afgelopen jaar minder geïnvesteerd in ons land. Als gevolg van voornoemde factoren is de bijdrage van de bauxietsector tot de overheidsontvangsten eveneens afgenomen. Zeer positief was evenwel het feit dat de productie van aluinaarde toenam van 1,6 miljoen mt in 1997 steeg tot het niveau van ongeveer 1,8 miljoen mt in 1998.

Positief was ook de productie verhoging van aardolie van 10.500 barrels per dag tot 12.000 barrels.

Een tegenvaller was dat door tegenstand en onbegrip de participatie van buitenlandse investeerders in het Tambaredjoveld aangehouden is, waardoor de versnelde productieverhoging en derhalve stijging van de staatsinkomsten niet heeft kunnen plaatsvinden. Anderzijds zijn de wereldmarktprijzen voor aardolie -welke in 1997 gemiddeld nog US$ 14.50 bedroegen- in 1998 gedaald naar US$ 9.00 per barrel, welke daling is opgevangen door de stijging in de produktie.

De ontwikkeling in de rijssector is het afgelopen jaar verre van rooskleurig geweest vanwege een complex van problemen van zeer uiteenlopende aard. Echter is met het bereiken van de recente overeenkomst tussen de diverse partijen, instanties en instituten in de rijssector een concrete stap gezet voor het weer levensvatbaar maken van de belangrijke exportsector.

De bacovensector kenmerkt zich door vernieuwingen aan het bedrijfsemplacement van Surland te Jarikaba, met name aan de kabelbaan en de pakloodsen. Het irrigatiesysteem wordt eveneens aangepast teneinde de sterke concurrentie met de zgn. "dollarbananen aan te kunnen. Na de modernisering van Jarikaba zal vervolgens ook de bacovenaanplant in Nickerie worden aangepakt teneinde de internationale concurrentie effectief het hoofd te kunnen bieden.

Met betrekking tot de garnalensector kan worden vermeld dat SAIL een investeringsplan heeft uitgewerkt, dat bedoeld is voor het "seabob" pelproject, de vervanging van de vriesopslagruimte, de vervanging van de vloot en de instandhouding van de infrastuctuur. Ten aanzien van garnalen en van aquacultuur in het algemeen moet gesteld worden dat de perspectieven er goed uitzien waardoor reeds op korte termijn verhoogde exportopbrengsten uit deze sector mogen worden verwacht.

Naast de zich positief stabiliserende liquiditeitsquote, was de reele groei van het BBP 4%. Dit is een positieve ontwikkeling ondanks de negatieve ontwikkeling van de internationale marktprijzen voor onze export en de ernstige problemen in de rijstsector. De toegenomen investeringen in diverse sectoren, ook in nieuwe sectoren zoals de aquacultuur, zijn hoopgevend.
 
 

Dames en heren:

Iindien wij thans een blik werpen op 1999 dan kan ik u de volgende voornemens en verwachtingen voorhouden.

De belangrijkste uitdaging van de Bank in het nieuwe jaar is het ontwikkelen van efficiëntere en effectievere middelen voor het aanpakken van de wisselkoers- en de inflatieproblematiek. Een voorwaarde is echter een absoluut evenwicht op de staatsbegroting met name de gewone dienst en absolute neutrale kredietverlening door het bankwezen. Financiering van productieve kapitaalsuitgaven door de overheid zal slechts op basis van gelden uit hoofde van ontwikkelingssamenwerking en neutrale binnenlandse en buitenlandse langlopende financiering mogelijk zijn. Een effectievere aanpak houdt derhalve in een intensieve samenwerking tussen de Bank en de Overheid met het oog op een doeltreffende coördinatie van het budgettair en het monetair beleid alsmede een strak financieel toezicht op de naleving van de aanvullende richtlijnen betreffende het deviezenverkeer en de kredietverlening door het bankwezen. Nagegaan zal worden waar mogelijk kwalitatieve en kwantitatieve krediet beperkingen in te voeren.

Ter implementatie van een effectievere coördinatie tussen het budgettair en monetair beleid heeft de Bank besloten om tezamen met het Ministerie van Financiën een financieel programma te ontwerpen, dat voorziet in een raamwerk waarin de voornemens van het beleid kunnen worden geformuleerd, gekwantificeerd, gecoördineerd en geëvalueerd om uiteindelijke doelen van economische overheidspolitiek, zoals economische groei, optimale werkgelegenheid, lage inflatie en een evenwichtige betalingsbalans, te realisen. Dit financieel programma zal het mogelijk maken om, afhankelijk van de omstandigheden die zich voordoen, de voorgenomen beleidsdoelen tijdig en tussentijds bij te stellen.

Teneinde de efficiëntie van haar beleid te verhogen zal de Bank additionele monetaire instrumenten introduceren, met name openmarkt- en kasreservepolitiek. In februari zal een aanvang worden gemaakt met de eerste fase van kasreserve vereisten. Hiermee zal een doelmatiger liquiditeits-beheer kunnen worden gevoerd dan middels het vanouds gehanteerde instrument van kredietplafonnering. Hoewel dit instrument zijn nut heeft bewezen in de afgelopen decennia is de tijd thans rijp voor de introductie van meer marktconforme en flexibelere instrumenten met het oog op de snelle ontwikkelingen in de financiële sector. De nieuwe monetaire instrumenten vereisen evenwel een gedegen voorbereiding alvorens te kunnen worden geïmplementeerd. Zo zal de binnenlandse geld- en kapitaalmarkt moeten worden ontwikkeld en zullen er procedures moeten komen voor de functionering van en het toezicht op de markt.

Het is hierbij onvermijdelijk om expertise uit het buitenland in te huren om de Bank op dit vlak te assisteren. Zulks zal gebeuren in het kader van het Financiële Sector Hervormingsprogramma dat dit jaar formeel van start zal gaan en naar schatting twee jaar in beslag zal nemen. Met dit programma wordt beoogd een efficiënte, moderne en concurrerende financiële sector in ons land te vestigen en tevens om het kredietpotentieel van het bankwezen op te voeren. Hiertoe zullen onder andere de staatsbanken worden geprivatiseerd en gefuseerd. Het lokale bankwezen is thans namelijk niet in staat om grote investeringen te financieren. Door de aanpassing en vernieuwing van de financieel-economische wetgeving wordt voorts het vermogen van de Bank om effectief toezicht te houden op de financiële sector aanzienlijk verbeterd.. Het Handels- en Agrarisch Hervormingsprogramma dat eveneens door de IDB wordt gefinancierd is inmiddels goedgekeurd en reeds zijn delen daarvan reeds geimplementeerd. In dit kader is o.a. de deregulering van het vergunningenstelsel ten aanzien van het internationale handelsverkeer reeds voorbereid.

Het spreekt vanzelf dat de voormelde maatregelen niet op zich staan maar uiteindelijk dienen om de economische bedrijvigheid in ons land te stimuleren. Het is derhalve verwachtbaar dat de groeivoet van de economie in 1999 hierdoor en door nader te treffen maatregelen hoger zal liggen dan de 4%-reele groei in 1998. De verwachting is een reele groei van minstens 4% oplopend tot 6% in 1999.