De huidige sociaal-culturele en politieke crisis in ons land heeft zulke proporties aangenomen dat de waardigheid, de goede naam en de diepste aspiraties van het Surinaamse volk geweld worden aangedaan.

Het volk leeft in een sfeer van onzekerheid door zogeheten blinde muren, onwaarachtigheid en economisch verval, en in een sfeer van angst door openlijke intimidatie en stille dreiging. Het Comité Christelijke Kerken wil zijn stem krachtig laten horen over wat naar zijn mening de oorzaken hiervan zijn, en waar de oplossing gevonden kan worden.

Het voelt zich daartoe geroepen vanuit zijn fundamentele zorg voor gerechtigheid, waarheid en welzijn, en vanuit zijn innige verbondenheid met het volk van Suriname.

Het meest sprekende symptoom van het verval is de laatste tijd te vinden in de bestuurlijke crisis van ons land. Vele door de overheid ingestelde instituten functioneren nauwelijks of helemaal niet meer. Staatsorganen, wetten en conventies waarborgen dan ook niet meer de orde, veiligheid en ontwikkeling zoals door onze Grondwet voorgehouden.

Zij bestaan wel op papier, maar er is geen controle op hun daadwerkelijk functioneren, noch op de naleving van de regels die zij stellen. Wij denken onder meer aan de Rekenkamer en De Nationale Assemblee. Waar dergelijke instituten ontbreken, is door opeenvolgende regeringen ook nauwelijks gewerkt aan de ontwikkeling daarvan, zoals onder meer het Constitutionele Hof, de Investeringswet en de wet op de Integriteit.

In de voortdurende politieke verwikkelingen, die wij in ons land kennen, en zeker ook die van de laatste tijd, lijkt de politiek niet dienstbaar te zijn aan de ontwikkeling van een bestuurlijke orde, die zekerheid en welzijn aan de totale samenleving biedt. Zij staat veeleer in dienst van een beperkte groep mensen die machtscentra vormen met een eigen cultuur en eigen structuren, ook wel aangeduid als de cultuur van patronage. Staatsinstituten worden daarbij onderworpen aan hun zelfzuchtige strevingen, gericht op snelle persoonlijke verrijking, buitensporige vermogensvorming en op een cultuur van overdaad, verspilling en materiële pronkzucht.

Velen laten zich tot dit soort praktijken verleiden, ongeacht de maatschappelijke gevolgen. Zelfs academici misbruiken hun talenten en deskundigheid voor persoonlijke verrijking, voorbijgaand aan het feit dat zij deze hebben kunnen opbouwen door gemeenschapsvoorzieningen. Het betreft een houding waarvan de gehele samenleving van hoog tot laag doortrokken lijkt te zijn, en die tot uiting komt onder meer in het overvragen van klanten voor vaak slechte kwaliteit van product en dienstverlening.

Ook de economie van zulke machtscentra heeft eigen procedures en structuren, die ontoegankelijk zijn voor de onderzoeksorganen van de Staat en daardoor ook voor democratische controle. Dit werkt de import en doorvoerhandel van drugs in de hand, evenals de uitverkoop en illegale uitvoer van natuurlijke hulpbronnen als goud, hout en vis. Ook ontstaat er onduidelijkheid over de financiering van grote projecten zoals die van bruggen- en huizenbouw. Overigens geeft de wijze waarop projecten, nieuwe conventies en concessies met veel ophef aan het volk kenbaar worden gemaakt en de argumenten die ter rechtvaardiging daarvan worden aangevoerd, veelal blijk van miskenning dan wel ernstige minachting van de intelligentie van ons volk.

Ofschoon deze projecten op zich welkom zijn, brengen ze de onzekerheid en vrees met zich mee dat hiermee een zware wissel getrokken wordt op de huidige bevolking en haar toekomst. Worden immers de werkelijke kosten van al deze projecten niet nu reeds op het volk afgewenteld? In concreto onder meer via de omzetbelasting, zonder dat eenzelfde voortvarendheid getoond wordt met de invoering van de vermogensbelasting.

Zo ziet het volk zich voortdurend geconfronteerd met een stijging van de kosten van producten en diensten die tot het dagelijks levensonderhoud behoren. Wij dreigen opnieuw gestort te worden in de spiraal van oncontroleerbare koersstijgingen, inflatie, schaarste en verpaupering die zulke desastreuze gevolgen voor ons land hadden in de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig.

Het volk voelt zich misleid en verraden.

Het heeft zich in 1996 uitgesproken in vrije, geheime en algemene verkiezingen over wie het zijn vertrouwen wenste te geven voor de behartiging van zijn nationale belangen en voor het leiden van de gehele samenleving naar een goede, heilzame toekomst.

De volksvertegenwoordigers hebben bij plechtige en veelal zelfs religieuze eed gezworen deze belangen naar eer en geweten te zullen dienen. Nog geen twee jaar later lijkt hetzelfde volk nog maar weinig geloof te hechten aan de oprechtheid van zijn vertegenwoordigers en aan hun wil om voor zijn belangen op te komen. Want al gauw namen intriges de overhand, en leken volksvertegenwoordigers hun ambtseed vergeten te zijn om op te komen voor land en volk en dus een halt toe te roepen aan de armoede in het land.

Vandaar enerzijds de duidelijk zichtbare snelle groei van de persoonlijke welstand van enkelen, en anderzijds de besnoeiing van de overheidssteun aan essentiële diensten, die ten gunste van het volk zijn, zoals onderwijs, gezondheidszorg, volkshuisvesting en ambtelijke dienstverlening.

Zo kunnen we niet verder.

Wij moeten terugkeren naar de diepe morele waarden van eerlijkheid, solidariteit, oprechtheid en offervaardigheid, die in de verschillende religieuze tradities van ons volk verankerd zijn en die de grondslag van een rechtvaardige en gezonde samenleving vormen.

Er is nog hoop.

Onder het Surinaamse volk leven nog diepe en edele aspiraties.

Wij zien dat in vele medeburgers die zich blijven verzetten tegen het verval van de samenleving en tegen de cultuur die van de machtigen uitgaat, soms op gevaar van eigen leven. Zij zetten zich in om constructief bij te dragen aan het blijven onderhouden en ontwikkelen van regels, structuren en instituten voor een open en betere bestuurlijke orde. Deze mensen verdienen bemoediging, ondersteuning in hun streven, en zeker navolging.

Het Comité Christelijke Kerken doet een dringend beroep op allen die een leidinggevende functie in onze samenleving vervullen zich te herbezinnen omtrent de wijze waarop zij hun eenmaal gegeven woord gestand doen en hun taken vervullen.

Dat zij eerlijk en vasthoudend werken aan een optimaal functioneren van de bestuurlijke organen die onze samenleving behoeft. Want voor ieder van hen is immers van toepassing het woord dat Jezus tot Zijn apostelen richtte: "U weet, dat de heersers der volkeren hen met ijzeren vuist regeren en dat de groten misbruik maken van hun macht over hen. Dit mag bij u niet het geval zijn. Als iemand van u de grootste wil zijn, moet hij uw dienaar zijn. (Mc. 10,43)

Het Comité Christelijke Kerken doet een even dringend beroep op alle burgers om kritischer te zijn tegenover de volksvertegenwoordigers aan wie zij hun vertrouwen schenken. De kiezers moeten politieke beslissingen blijven toetsen aan het algemeen belang. Werkelijke interesse voor en betrokkenheid bij de politiekvoering zullen een halt toeroepen aan de nonchalance die sommige volksvertegenwoordigers ten toon spreiden.

Het Comité Christelijke Kerken roept alle Surinamers - overheidsinstanties, bedrijfsorganisaties, vakbonden, politieke partijen, religieuze gemeenschappen, scholen, verenigingen, en serviceclubs - verder op om in overleg met elkaar te zoeken naar wegen om uit de huidige sociaal-culturele en politieke crisis te geraken.

Vanuit het vast vertrouwen dat het goede altijd zal overwinnen wil het Comité Christelijke Kerken iedereen persoonlijk aanmoedigen om zijn of haar bijdrage te leveren aan het welzijn en de verheffing van heel ons volk. Het Comité Christelijke Kerken dringt erop aan dat onze hele samenleving zich eensgezind inzet om gezamenlijk een ommekeer teweeg te brengen in de kwaliteit van ons leven. Dan zullen wij trots, gezond en met het volle benut van de ons door God geschonken talenten Surinamer kunnen zijn.

Paramaribo, 21 februari 1998

Namens het Comité Christelijke Kerken

 J. Kent, voorzitter

A. Zichem, ondervoorzitter

Evangelische Broedergemeente in Suriname

Rooms Katholiek Bisdom Paramaribo

Evangelisch Lutherse Kerk in Suriname

Hervormde Kerk van Suriname

Leger des Heils

Anglicaanse Kerk